Soạn Bài: Lập Dàn Ý Bài Văn Tự Sự

Soạn bài trang 44 – 46 SGK ngữ văn lớp 10 tập 1. Để học tốt hơn danh sách các bài tập trong bài Lập dàn ý bài văn tự sự, sau đây là hướng dẫn soạn bài đầy đủ, ngắn gọn và chi tiết nhất.

Hướng dẫn soạn bài – Lập dàn ý bài văn tự sự

I. Hình thành ý tưởng, dự kiến cốt truyện

Đọc phần trích sau và trả lời câu hỏi.

[…] Tôi sẽ viết chuyện cuộc khởi nghĩa của anh Đề(1), cuộc đời, số phận anh Đề. Tôi có ngay cảm giác phải tìm một cái tên khác cho anh Đề. Tên Đề có “Kinh” quá, người kinh quá. Tnú, tôi gọi anh bằng cái tên ấy. Nó “không khí” hơn nhiều […]. Tôi chưa hình dung câu chuyện, cốt truyện sẽ biễn biến cụ thể ra sao, nhưng đã thấy rõ, cái truyện ngắn này sẽ bắt đầu bằng một khu rừng xà nu – mà tôi sẽ ra sức tả một cách hết sức tạo hình […] và truyện sẽ kết thúc bằng một cánh rừng xà nu, như một vĩ thanh cứ xa mờ dần và bất tận, nghĩa là “bố cục” đã thấy được rồi… Sau đấy mọi sự bỗng trở nên rõ ràng, dễ dàng đến kì lạ. Chị “Dít” đến – như là tất yếu vậy […]. Nhưng tôi muốn Dít sẽ là mối tình sau của Tnú, một mối tình sẽ lờ mờ mà chắc chắn hiện lên ở cuối truyện. Vậy thì phải có Mai, chị của Dít […]. Và cái gì để dẫn đến cuộc bùng dậy ghê gớm như vậy của Tnú (diệt sạch cả một tiểu đội giặc gần như bằng tay không, những năm tháng chưa hề có tiếng súng cách mạng ấy)? Tất cả có một nỗi đau riêng bức bách dữ dội, bật ra từ nỗi đau chung của xóm làng, dân tộc: đứa con bị đánh chết tàn bạo, Mai gục xuống, ngya trước mắt Tnú. Chi tiết ấy đến một cách tất yếu. Và ông cụ Mết của tôi cũng tất yếu phải đến. Ông là cội nguồn, là Tây Nguyên của thời “Đất nước đứng lên” trường tồn đến ngày nay […]. Có lẽ cũng từ đó mà có thằng bé Heng. Nó sẽ còn đi tới đâu, chưa ai lường được… Tất cả trở nên dễ dàng đến ngạc nhiên đối với tôi. Tôi hình dung ra, thấy hiển hiện tất cả. Các chi tiết tự nó đến: các cụ bà già lụm cụm bò từ trên thang nhà sàn xuống, các cô gái lấy nước ở vòi nước đầu làng […], cả tiếng nước lanh tanh trong đêm khuya […], cả mười ngọn lửa xà nu cháy rần rật trên mười đầu ngón tay của Tnú […]. Tất cả, tôi không “bịa” thêm gì cả, tô thấy rõ hết, mặc dầu tất cả đây hoàn toàn là một câu chuyện bịa. Mà như thật. Với tôi nó hoàn toàn có thật. Cách sắp xếp các lớp thời gian trong truyện, xen kẽ, đan quyện, những mạch nối…cũng đến dễ dàng và tự nhiên, như tất nó phải vậy. “Rừng xà nu” là truyện của một đời, và được kể trong một đêm. Đó là cái đêm dài như cả một đời…

(Nguyên Ngọc, Về truyện ngắn “Rừng xà nu”,

trong Nhà văn nói về tác phẩm, Hà Minh Đức biên soạn,

NXB Giáo dục, Hà Nội, 2000).

Giải câu 1 – Hình thành ý tưởng, dự kiến cốt truyện (trang 45 SGK ngữ văn 10 tập 1)

Trong phần trích trên, nhà văn Nguyên Ngọc nói về việc gì?

Giải câu 2 – Hình thành ý tưởng, dự kiến cốt truyện (trang 45 SGK ngữ văn 10 tập 1)

Nhà văn Nguyên Ngọc kể về quá trình sáng tác tác phẩm “Rừng xà nu”, cụ thể là giai đoạn hình thành ý tưởng, dự kiến cốt truyện cho tác phẩm.

II. Lập dàn ý Giải câu 1 – Lập dàn ý (trang 45 SGK ngữ văn 10 tập 1)

Qua lời kể của nhà văn, anh (chị) học tập được gì trong quá trình hình thành ý tưởng, dự kiến cốt truyện để chuẩn bị lập dàn ý cho bài văn tự sự?

Trong quá trình hình thành ý tưởng, dự kiến cốt truyện để chuẩn bị lập dàn ý cho bài văn tự sự, người viết phải dự kiến được nội dung chính sẽ viết trong bài văn với sự xuất hiện của những nhân vật chủ đạo, những sự kiện quan trọng.

Suy ngẫm về kết thúc truyện ngắn Tắt đèn của Ngô Tất Tố ( Trời tối đen như mực và như cái tiền đồ của chị), nhà văn Nguyễn Tuân viết: “Tôi ngờ câu kết này cũng mới là cái chấm hết một thiên của truyện dài. Với một cái tiền thân ngay thẳng, lành manh như vậy, tôi nghĩ rằng chị Dậu thế tất phải có một hậu thân trong các đoàn thể cách mạng; và tôi nhớ như đã có lần nào, tôi đã gặp chị Dậu ở một đám đông phá kho thóc Nhật, ở một cuộc cướp chính quyền huyện kì Tổng khởi nghĩa; và nếu không thì, chí ít, tôi cũng đã gặp chị vào những ngày địch hậu o ép, chị tải thương hoặc đậy nắp hầm bem(1) cho cán bộ cơ sở.”.

Theo suy ngẫm của nhà văn Nguyễn Tuân, có thể kể về “hậu thân” của chị Dậu bằng những câu chuyện sau:

(1) Sau cái đêm ấy, chị Dậu gặp một cán bộ cách mạng và được giác ngộ. Trong cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945, chị Dậu dẫn đầu đoàn nông dân lên cướp chính quyền huyện, phá kho thóc Nhật chia cho dân nghèo.

(2) Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp nổ ra. Tuy sống trong vùng địch hậu, chị Dậu vẫn bí mật nuôi giấu cán bộ, nhiều lần đậy nắp hầm bem cho cán bộ…

Anh (chị) hãy lập dàn ý cho bài văn kể về một trong hai câu chuyện trên.

Giải câu 2 – Lập dàn ý (trang 46 SGK ngữ văn 10 tập 1)

– Chọn nhan đề cho bài viết.

– Lập dàn ý theo bố cục ba phần: mở bài, thân bài, kết bài.

Nhan đề

“Sau cái đêm đen ấy…”

“Người đẩy nắp hầm bom”

Mở bài

Sau khi chạy khỏi nhà tên quan cụ, chị Dậu gặp một cán bộ cách mạng. Được giác ngộ cách mạng, chị trở thành một thanh niên xung phong, tham gia kháng chiến.

Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp nổ ra, làng Đông Xá bị địch chiếm nhưng chị Dậu đã bất chấp hiểm nguy để nuôi giấu cán bộ.

Thân bài

– Cách mạng tháng Tám nổ ra, chị Dậu trở về làng…

– Chị tham gia tuyên truyền để nhân dân cùng nhau chiến đấu.

– Khí thế cách mạng sôi sục, chị Dậu dẫn đầu đoàn biểu tình lên huyện phá kho thóc của Nhật

– Quân Pháp càn quét truy lùng cán bộ.

– Không khí làng quê căng thẳng. Nhưng trong căn nhà của chị Dậu, các cán bộ vẫn được chị hướng dẫn xuống hầm bí mật để ẩn náu.

– Quân Pháp tìm đến, lục soát, chị Dậu không sợ hãi, bình tĩnh đối đáp khiến chúng bỏ đi.

Kết bài

Cuộc biểu tình thành công, chị được nhân dân tin tưởng và trở thành một người lãnh đạo cách mạng tại địa phương.

Căn nhà của chị Dậu trở thành nơi nuôi giấu cán bộ trong suốt cuộc cách mạng.

Anh (chị) hãy trình bày cách lập dàn ý bài văn tự sự.

– Dự kiến ý tưởng về các nhân vật và diễn biến câu chuyện.

– Dàn ý gồm những phần nào? Nội dung mỗi phần ra sao?

Cách lập dàn ý một bài văn tự sự:

Bước 3: Dựa vào mô hình dàn ý (3 phần), tìm các yếu tố cấu thành tác phẩm: Lí do, không gian xảy ra câu chuyện, các tình tiết của truyện, các nhân vật và quan hệ của chúng, các cảnh thiên nhiên, các đối thoại chính, tâm trạng của nhân vật…

Bước 4: Hệ thống hóa các khâu trên bằng một dàn ý chi tiết.

V. Lê – nin nói: “Tôi không sợ khó, không sợ khổ, tôi chỉ sợ những phút yếu mềm của lòng tôi. Đối với tôi chiến thắng bản thân là chiến thắng vẻ vang nhất.”. Từ những kỉ niệm của tuổi học trò, anh (chị) hãy lập dàn ý cho bài văn viết về câu chuyện: Một học sinh tốt phạm phải một số sai lầm trong “những phút yếu mềm” nhưng đã kịp thời tỉnh ngộ, “chiến thắng bản thân…”, vươn lên trong cuộc sống, trong học tập.

Mở bài: Giới thiệu câu chuyện.

→ Câu chuyện xảy ra vào hoàn cảnh nào, ở đâu, vào thời điểm nào?

→ Nhân vật chính trong câu chuyện ấy là ai, là người như thế nào?

Thân bài: Những sự việc, chi tiết chính của câu chuyện.

Giải câu 2 – Luyện tập (trang 46 SGK ngữ văn 10 tập 1)

– Kể về việc bạn học sinh tốt ấy phạm phải sai lầm (Sai lầm ấy là gì? Vì sao lại dẫn đến sai lầm ấy? )

– Kể về việc bạn học sinh chiến thắng bản thân, kịp thời tỉnh ngộ, tiếp tục làm một học sinh tốt.

Kết bài: Kết thúc câu chuyện.

– Bạn học sinh ấy hiện tại là một bạn học sinh tốt, còn giúp đỡ các bạn khác trong lớp.

– Câu chuyện của bạn học sinh ấy là tấm gương sáng cho mọi người xung quanh.

Lập dàn ý cho bài văn viết về một câu chuyện xảy ra trong cuộc sống mà anh (chị) được trực tiếp chứng kiến (đội thanh niên tình nguyện tham gia công tác giữ trật tự an toàn giao thông; đôi bạn giúp nhau vượt khó, học giỏi; bác trưởng thôn chăm lo đời sống các gia đình thương binh, liệt sĩ,…).

Dàn ý cho bài văn viết về câu chuyện đôi bạn giúp nhau vượt khó, học giỏi.

Mở bài: Giới thiệu câu chuyện.

→ Em được chứng kiến câu chuyện ấy vào hoàn cảnh nào, ở đâu.

→ Đôi bạn trong câu chuyện là những ai.

Thân bài: Những sự việc, chi tiết chính.

I. HÌNH THÁNH Ý TƯỞNG, DỰ KIẾN CỐT TRUYỆN

– Kể về hoàn cảnh khó khăn của đôi bạn.

Câu 1. Trong phần trích trên, nhà văn Nguyên Ngọc nói về việc gì?

– Kể về việc hai người bạn đã giúp nhau vượt qua khó khăn để học giỏi.

Câu 2. Qua lời kể của nhà văn, anh (chị) học tập được gì trong quá trình hình thành ý tưởng, dự kiến cốt truyện để chuẩn bị lập dàn ý cho bài văn tự sự?

Kết bài: Kết thúc câu chuyện.

II. LẬP DÀN Ý Câu 1. Suy ngẫm về kết thúc truyện ngắn Tắt đèn của Ngô Tất Tố (Trời tối đen như mực và như cái tiền đồ của chị), nhà văn Nguyễn Tuân viết: “Tôi ngờ câu kết này cũng mới là cái chấm hết một thiên của truyện dài. Với một cái tiền thân ngay thẳng, lành manh như vậy, tôi nghĩ rằng chị Dậu thế tất phải có một hậu thân trong các đoàn thể cách mạng; và tôi nhớ như đã có lần nào, tôi đã gặp chị Dậu ở một đám đông phá kho thóc Nhật, ở một cuộc cướp chính quyền huyện kì Tổng khởi nghĩa; và nếu không thì, chí ít, tôi cũng đã gặp chị vào những ngày địch hậu o ép, chị tải thương hoặc đậy nắp hầm bem(1) cho cán bộ cơ sở.”.

– Câu chuyện đôi bạn giúp nhau vượt khó là minh chứng cho tình bạn đáng quý.

– Bài học rút ra: Phải luôn biết cố gắng không ngừng, cũng phải biết giúp đỡ những người xung quanh mình.

Đọc phần trích trong SGK (trang 44 – 45 SGK ngữ văn 10 tập 1) và trả lời câu hỏi.

Trong văn bản, nhà văn Nguyên Ngọc kể lại câu chuyện về quá trình suy nghĩ, chuẩn bị để sáng tác truyện ngắn Rừng xà nu. Từ một con người có thật mà nhà văn đã gặp, từ câu chuyện được nghe, Nguyên Ngọc dự kiến, truyện sẽ mở ra và kết thúc bằng hình ảnh rừng xà nu; phần giữa kể câu chuyện đánh Mĩ qua cuộc đời, số phận của Tnú, ở đó ông sẽ miêu tả quan hệ của Tnú với các nhân vật khác.

Qua lời kể của tác giả, có thể rút ra bài học: Để chuẩn bị viết một văn bản tự sự, cần hình thành ý tư­ởng, dự kiến cốt truyện, suy nghĩ, tư­ởng tư­ợng về các nhân vật cùng các sự việc, chi tiết tiêu biểu đặc sắc làm nên cốt truyện. Những dự kiến này giúp cho quá trình lập dàn ý đ­ược rõ ràng hơn và dàn ý cũng cụ thể, chi tiết hơn.

Theo suy ngẫm của nhà văn Nguyễn Tuân, có thể kể về “hậu thân” của chị Dậu bằng những câu chuyện sau:

(1) Sau cái đêm ấy, chị Dậu gặp một cán bộ cách mạng và được giác ngộ. Trong cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945, chị Dậu dẫn đầu đoàn nông dân lên cướp chính quyền huyện, phá kho thóc Nhật chia cho dân nghèo.

(2) Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp nổ ra. Tuy sống trong vùng địch hậu, chị Dậu vẫn bí mật nuôi giấu cán bộ, nhiều lần đậy nắp hầm bem cho cán bộ…

Sau cái đêm ấy, chị Dậu gặp một cán bộ cách mạng và được giác ngộ (Chị Dậu đã gặp người cán bộ cách mạng trong tình huống nào? Người cán bộ đã làm gì để giác ngộ chị Dậu? Chị Dậu đã giác ngộ cách mạng như thế nào?…).

Trong cuộc khởi nghĩa tháng Tám – 1945, chị Dậu dẫn đầu đoàn nông dân lên cướp chính quyền huyện, phá kho thóc Nhật chia cho dân nghèo (Từ việc giác ngộ cách mạng, chị Dậu đã tham gia hoạt động khởi nghĩa ra sao? Chị Dậu đã cùng các nông dân khác cướp chính quyền huyện, phá kho thóc Nhật như thế nào?…).

Anh (chị) hãy lập dàn ý cho bài văn kể về một trong hai câu chuyện trên.

– Chọn nhan đề cho bài viết.

– Lập dàn ý theo bố cục ba phần: mở bài, thân bài, kết bài.

a) Trường hợp 1:

Cuộc kháng chiến chống thực dân pháp nổ ra, chị Dậu đã nhận thức về cuộc kháng chiến này như thế nào ?

Tuy sống trong vùng địch hậu, chịu sự kiểm soát của địch nhưng chị Dậu vẫn bí mật nuôi giấu cán bộ, nhiều lần đậy nắp hầm bem cho cán bộ,… (Sống trong vùng địch hậu, chị Dậu gặp những khó khăn gì ? Tại sao chị Dậu vẫn bí mật nuôi giấu cán bộ ? Những sự việc nào chứng tỏ lòng căm thù giặc và tinh thần cách mạng của chị Dậu ?…),

– Mở bài: Giới thiệu câu chuyện xảy ra từ kết thúc truyện Tắt đèn.

Câu 2. Anh (chị) hãy trình bày cách lập dàn ý bài văn tự sự.

– Thân bài: Kể lại câu chuyện theo 2 sự việc chính.

– Kết bài: Câu chuyện kết thúc như thế nào ? Em suy nghĩ gì về sự giác ngộ và hành động của chị Dậu ?

b) Trường hợp 2:

– Mở bài: Giới thiệu câu chuyện xảy ra từ kết thúc truyện Tắt đèn.

– Thân bài: Kể lại câu chuyện với những sự việc cụ thể.

– Kết bài: Câu chuyện kết thúc như thế nào ? Nêu suy nghĩ của em về hành động của chị Dậu.

– Dự kiến ý tưởng về các nhân vật và diễn biến câu chuyện.

– Dàn ý gồm những phần nào? Nội dung mỗi phần ra sao?

Bài 1. V. Lê – nin nói: “Tôi không sợ khó, không sợ khổ, tôi chỉ sợ những phút yếu mềm của lòng tôi. Đối với tôi chiến thắng bản thân là chiến thắng vẻ vang nhất.”. Từ những kỉ niệm của tuổi học trò, anh (chị) hãy lập dàn ý cho bài văn viết về câu chuyện: Một học sinh tốt phạm phải một số sai lầm trong “những phút yếu mềm” nhưng đã kịp thời tỉnh ngộ, “chiến thắng bản thân…”, vươn lên trong cuộc sống, trong học tập.

– Lập dàn ý bài văn tự sự cần dự kiến được đề tài, xác định các nhân vật, sau đó chọn và sắp xếp các sự việc, chi tiết tiêu biểu một cách hợp lý.

Mở bài:

– Dàn ý gồm ba phần:

+ Mở bài: giới thiệu câu chuyện (hoàn cảnh, không gian, thời gian, nhân vật,…).

Thân bài:

+ Thân bài: những sự việc, chi tiết chính theo diễn biến câu chuyện.

+ Kết bài: kết thúc câu chuyện (có thể nêu cảm nghĩ của nhân vật, hoặc một chi tiết thật đặc sắc, ý nghĩa).

III. Soạn phần Luyện tập bài Lập dàn ý bài văn tự sự (trang 46 SGK ngữ văn 10 tập 1)

Dựa vào câu nói của Lê-nin lập dàn ý:

– An vốn là một học sinh chăm ngoan, được thầy cô và bạn bè yêu quý.

– Vì bố mẹ bận đi công tác, không có thời gian ở cạnh nên An bị bạn bè xấu lôi kéo.

Kết bài:

– Không nhận được sự quan tâm từ gia đình, An trở nên chán nản.

– An dần trở thành một con người khác:

Bài 2. Lập dàn ý cho bài văn viết về một câu chuyện xảy ra trong cuộc sống mà anh (chị) được trực tiếp chứng kiến (đội thanh niên tình nguyện tham gia công tác giữ trật tự an toàn giao thông; đôi bạn giúp nhau vượt khó, học giỏi; bác trưởng thôn chăm lo đời sống các gia đình thương binh, liệt sĩ,…). Tham khảo dàn ý sau đây (câu chuyện về tình bạn):

+ Trên lớp: không nghe giảng, hay trốn tiết đi chơi điện tử, tụ tập bạn bè xấu.

Hải và Tùng gần gũi thân thiết với nhau từ nhỏ. Họ học cùng lớp với nhau.

Câu chuyện diễn ra khi ở lớp xảy ra liên tiếp những vụ mất tiền.

+ Ở nhà: thường xuyên gây chuyện, nói dối bố mẹ và bỏ nhà đi.

Kể vắn tắt vài vụ mất tiền mà không tìm thấy nguyên do (trong đó Hải là người mất nhiều nhất).

“Một mất mời ngờ”, không khí của lớp trở lên căng thẳng.

Cuộc truy tìm thủ phạm bế tắc, mâu thuẫn trong lớp xảy ra.

Hải nghi ngờ tất cả mọi người trong đó có Tùng. Họ đã to tiếng và không còn chơi với nhau.

Nhờ sự can thiệp của các thầy cô giáo, lớp đã tìm ra thủ phạm (là một học sinh lớp khác).

– Cô giáo đã nhận thấy sự thay đổi của An, cô đã khuyên An học tập trở lại.

Không khí lớp trở lại bình thường.

Hải xin lỗi Tùng trước lớp. Họ lại thân thiết như xưa.

(BAIVIET.COM)

– An nhận ra việc làm sai lầm và dần dần trở về với chính mình ngày trước dù cho bạn bè xấu có rủ đi chơi.

– Khẳng định rằng chiến thắng bản thân là chiến thắng đáng tự hào.

– Rút ra bài học cho bản thân.

a) Mở bài:

b) Thân bài:

c) Kết bài:

Soạn Bài Lập Dàn Ý Bài Văn Tự Sự

Soạn bài Lập dàn ý bài văn tự sự I – Hình thành ý tưởng, dự kiến cốt truyện

Câu 1 (trang 45 sgk Ngữ văn 10 Tập 1):

– Trong phần trích trên, nhà văn Nguyên Ngọc nói về quá trình ông suy nghĩ, lên ý tưởng để chuẩn bị cho việc sáng tác truyện “Rừng xà nu”.

– Bài học cho quá trình hình thành ý tưởng:

+ Hình thành ý tưởng: nhà văn muốn xây dựng câu chuyện trên một nguyên mẫu có thật là cuộc khởi nghĩa của anh Đề.

+ Nhân vật chính: tên của nhân vật sẽ là Tnú để mang đậm “không khí” của núi rừng Tây Nguyên.

+ Hệ thống nhân vật: Dít, Mai, cụ Mết, bé Heng

+ Dự kiến cốt truyện: Bắt đầu và kết thúc bằng hình ảnh cây xà nu.

+ Tình huống, chi tiết truyện nổi bật: Mỗi nhân vật “phải có một nỗi đau riêng bức bách dữ dội, bật ra từ nỗi đau chung của xóm làng, dân tộc”.

+ Chi tiết đặc biệt tạo điểm nhấn: Nỗi đau đớn nhất của Tnú là phải chứng kiến cảnh đứa con bị đánh một cách tàn bạo, còn người vợ thì gục xuống ngay trước mặt anh.

Câu 2 (trang 45 sgk Ngữ văn 10 Tập 1):

Qua lời kể của nhà văn, chúng ta có thể học tập:

+ Hình thành ý tưởng và dự kiến cốt truyện cơ bản cho truyện

+ Suy nghĩ, tưởng tượng về các nhân vật chính – phụ

+ Lên ý tưởng các sự việc chính, sự việc đặc biệt để tạo điểm nhấn và sự liên kết mạch lạc cho truyện.

+ Sắp xếp sự việc, lập dàn ý cơ bản cho truyện trước khi viết chi tiết.

II – Lập dàn ý

Câu 1 (trang 45 sgk Ngữ văn 10 Tập 1):

Trường hợp (1): Chị Dậu gặp một cán bộ cách mạng và được giác ngộ.

– Mở bài:

+ Chị Dậu lao mình vào bóng tối, cố gắng tìm hướng ngôi làng để chạy về

+ Gặp được chồng và các con, chị vừa mừng vừa tủi

+ Nhưng có chuyện lạ với chị Dậu: Dù đã rất khuya, nhưng chồng chị vẫn còn đang ngồi trò chuyện với một người lạ mặt

– Thân bài:

+ Khi hỏi rõ, chị Dậu được biết người khách lạ đang trò chuyện với chồng là một chiến sĩ cách mạng.

+ Người chiến sĩ giảng giải cho vợ chồng chị Dậu hiểu nguyên nhân sâu xa sau những nỗi khổ mà nhân dân đang phải chịu đựng.

+ Anh bày cách để những người nông dân có thể thoát khỏi cảnh áp bức, làm chủ cuộc sống của mình.

+ Thi thoảng, người chiến sĩ lại ghé qua, hỏi thăm cuộc sống của gia đình anh chị Dậu, đem những thắng lợi mới ở khắp các nơi về báo với gia đình.

+ Được khuyến khích, chị Dậu mang những hiểu biết của mình về cách mạng, về cuộc đấu tranh dân tộc và dân chủ nói với đông đảo bà con xung quanh.

+ Nhiều bà con nông dân đã có cơ hội được giác ngộ cách mạng giống như chị.

+ Cuối cùng, trong ngày Tổng khởi nghĩa tháng 8 năm 1945, chị Dậu đã dẫn đầu đoàn nông dân lên cướp chính quyền huyện, phá kho thóc Nhật chia cho những người dân nghèo cùng cảnh ngộ.

– Kết bài:

+ Chị Dậu xúc động và vui mừng khi đón được cái Tí trở về nhà, đoàn tụ cùng thầy u và hai em.

+ Chị Dậu cùng bà con làng xóm vui mừng trước những chiến thắng tiếp nối của cuộc chiến đấu.

Trường hợp (2): Chị Dậu nuôi giấu cán bộ

– Mở bài:

+ Sau khi chạy thoát khỏi nhà quan cụ, chị Dậu trở về nhà

+ Làng Đông Xá tuy bị địch chiếm đóng, nhưng phong trào đấu tranh cách mạng vẫn rất sôi nổi

+ Một nhóm các chiến sĩ được bí mật cử về làng

– Thân bài:

+ Chị Dậu cũng như rất nhiều người dân làng Đông Xá được giác ngộ và tích cực tham gia cuộc kháng chiến

+ Chị sự kiểm soát của địch, chị Dậu vẫn bí mật nuôi giấu cán bộ

Chị Dậu bí mật tiếp tế đồ ăn, các vật dụng cần thiết cho các chiến sĩ

Các thư từ, văn kiện được truyền đi ngay trong lòng địch

Nhiều lần chị bất chấp hiểm nguy mà đậy nắp hầm bem.

Bị địch nghi ngờ, kiểm soát nhưng chị Dậu vẫn kiên quyết và dũng cảm che chở cho các chiến sĩ

– Kết bài:

Chị Dậu đã có lòng yêu nước sâu sắc, tinh thần kháng chiến quật cường

Việc làm của chị đã thôi thúc lòng yêu nước, ý thức tích cực tham gia kháng chiến của đông đảo bà con làng Đông Xá

Câu 2 (trang 46 sgk Ngữ văn 10 Tập 1):

Cách lập dàn ý một bài văn tự sự:

Bước 1: Trước khi lập dàn ý, chúng ta cần chọn đề tài và lên ý tưởng cho câu chuyện, hình thành cốt truyện cơ bản.

Bước 2: Người viết cần có được các nhân vật chính, nhân vật phụ. Từ đề tài và ý tưởng đã lên, người viết cần tưởng tượng, sáng tạo các chi tiết để gắn kết, tại sự logic cho các sự việc chính.

Bước 3: Lựa chọn trình tự diễn biến của câu chuyện (có thể sắp xếp theo trình tự thời gian hoặc không gian). Tìm kiếm các chi tiết nhỏ: các không gian của câu chuyện, quan hệ và sự liên kết, tâm trạng của nhân vật…

Bước 4: Sắp xếp các chi tiết đã có vào một dàn ý chi tiết.

Luyện tập

Câu 1 (trang 46 sgk Ngữ văn 10 Tập 1):

Có thể xây dựng cốt truyện như sau:

+ Minh (học sinh) vốn là một học sinh có ý thức tốt, học tập khá, ngoan ngoãn.

+ Sau khi công việc của cha mẹ gặp thất bại, gia đình lục đục, Minh buồn bã, chán nản, bị những người bạn xấu lôi kéo nên đã bỏ học, thường xuyên tụ tập với những bạn xấu.

+ Có lần, Minh đã lấy trộm đồ của bạn để đem bán.

+ Sau khi bị phát hiện là kẻ ăn trộm đồ, mà Minh không dám đến lớp học, không dám giao lưu với các bạn nữa.

+ Minh đã nhận ra lỗi lầm, rất ân hận về việc làm của mình

+ Thầy giáo chủ nhiệm biết chuyện, rất cảm thông nên đã bảo lãnh cho Minh được trở lại trường học, giúp đỡ em hòa nhập trở lại với lớp.

+ Minh đã cố gắng trở lại với sự ngoan ngoãn, có ý thức như trước và vươn lên trong học tập.

Câu 2 (trang 46 sgk Ngữ văn 10 Tập 1):

Dàn ý: Câu chuyện về tình bạn

– Mở bài:

+ Nam và Quân là một đôi bạn cùng tiến của lớp.

+ Tình bạn, sự quan tâm, yêu thương, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ trong học tập của hai bạn thật khiến mọi người khâm phục và cảm động.

– Thân bài:

Giới thiệu sơ qua về hoàn cảnh của hai bạn:

+Nam và Quân là đôi bạn lớn lên cùng nhau từ nhỏ.

+Nam nhanh nhẹn, thông minh; còn Quân vì mắc chứng tăng động từ nhỏ nên việc tiếp thu kiến thức rất khó khăn.

+Cả lớp chỉ có Nam chơi với Quân. Nam muốn giúp đỡ để Quân không bị các bạn trêu chọc.

+Nam giúp Quân học bài.

+Quân hiểu bài hơn, điểm kiểm tra trên lớp được cải thiện.

+Nam cũng có kết quả hoc tập ngày càng tốt.

+Cả gia đình, cô giáo và các bạn trong lớp đều cảm thấy sự tiến bộ rõ rệt từ hai bạn.

+Các bạn trong lớp dần không trêu chọc Quân nữa, giúp đỡ Quân nhiều hơn trong học tập.

– Kết bài:

+ Kết quả học tập của Quân và Nam ngày càng tiến bộ

+ Tình cảm, sự quan tâm giúp đỡ lẫn nhau của đôi bạn khiến mọi người rất khâm phục.

Đã có app VietJack trên điện thoại, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi online, Bài giảng….miễn phí. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS.

Nhóm học tập facebook miễn phí cho teen 2k5: chúng tôi

Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:

Hướng Dẫn Soạn Văn Lập Dàn Ý Bài Văn Thuyết Minh

Hướng dẫn soạn văn Lập dàn ý bài văn thuyết minh 1. Hãy nhắc lại bố cục ba phần của một bài làm văn và nhiệm vụ của mỗi phần

Bố cục: 3 phần:

-Mở bài: Giới thiệu sự vật, sự việc cụ thể của bài viết.

-Thân bài: Nội dung chính của bài viết

-Kết bài: Nêu suy nghĩ và hành động của người viết.

2. Bố cục ba phần của một bài làm văn có phù hợp với đặc điểm của văn thuyêt minh không? Vì sao?

-Bố cục 3 phần của một bài làm văn phù hợp với đặc điểm của văn bản thuyết minh.

-Vì văn bản thuyết minh là kết quả của thao tác làm văn, cũng có lúc người viết phải miêu tả, trình bày sự việc, nêu cảm xúc, suy nghĩ.

3. So với phần mở bài và phần kết bài của một bài văn tự sự thì phần mở bài và phần kết bài của một bài văn thuyết minh có những điểm tương đồng và khác biệt nào?

-Điểm tương đồng: ở phần mở bài và thân bài

-Điểm khác biệt: kết bài

+ Văn tự sự: nêu cảm nghĩ của người viết

+ Văn thuyết minh: trở lại đề tài thuyết minh, lưu lại những suy nghĩ, cảm xúc.

-Trình tự thời gian (từ trước đến nay…)

Trình tự này phù hợp.

-Trình tự không gian (từ gần đến xa, từ trong ra ngoài, từ trên xuống dưới,…)

Tùy thuộc vào từng đối tượng song nên đi ngược lại.

-Trình tự nhận thức của con người (từ quen đến lạ, từ dễ thấy đến khó thấy,…) -Trình tự chứng minh – phân bậc (hoặc phân bậc – chứng minh)

II. Lập dàn ý bài văn thuyết minh 1. Xác định đề tài 2. Lập dàn ý

Giới thiệu đề tài cần thuyết minh

Yêu cầu: lời giới thiệu phải thực sự thu hút

Tìm ý, chọn ý: xác định những tri thức cần cung cấp

Sắp xếp ý: lựa chọn trình tự sắp xếp ý

III. Luyên tập Lập dàn ý cho các bài văn thuyết minh sau:

1. Giới thiệu một tác giả văn học

a. Mở bài: Giới thiệu khái quát về tác giả

-Cuộc đời và sự nghiệp văn học:

+ Hoàn cảnh xuất thân, quê quán, truyền thống gia đình, học vấn, đường đời,…

+ Các giai đoạn sáng tác

+ Những tác phẩm chính

-Phong cách nghệ thuật:

+ Nội dung trong những sáng tác.

+ Những đặc điểm nghệ thuật thể hiện trong các tác phẩm.

+ Phân tích một số tác phẩm tiêu biểu để làm rõ phong cách sáng tác của tác giả.

+ Những thành công và giải thưởng tác giả nhận được.

-Khẳng định vị trí của tác giả trong lòng bạn đọc

-Nêu suy nghĩ, cảm nhận về cuộc đời, sự nghiệp văn học của tác giả vừa thuyết minh.

2. Giới thiệu một tấm gương học tốt

a. Mở bài: Giới thiệu tấm gương học tốt

Hoàn cảnh gia đình, môi trường học tập, điều kiện học tập

Quá trình phấn đấu học tập

Những kết quả học tập tốt đã đạt được.

Thái độ của mọi người xung quanh với nhân vật và ngược lại.

Khẳng định đó là một tấm gương học tập đáng để noi theo.

Rút ra bài học cho bản thân và mọi người.

3. Giới thiệu một phong trào của trường (hoặc của lớp) mình

a. Mở bài: Giới thiệu chung về phong trào

-Phong trào được phát động ở đâu và hưởng ứng ra sao?

-Diễn biến của phong trào qua các năm.

-Những kết quả mà phong trào đã đạt được.

c. Kết bài: Ý nghĩa của phong trào.

4. Trình bày một quy trình sản xuất (hoặc các bước của một quá trình học tập)

a. Mở bài: Giới thiệu chung về quy trình sản xuất ( hoặc các bước của 1 quá trình học tập)

Những nét cơ bản về quy trình sản xuất hoặc học tập: sản xuất (học tập) cái gì? Tại sao lại cần sản xuất/ học tập những sản phẩm/môn học đó?…

Mô tả quy trình sản xuất: bắt đầu thế nào/ diễn biến các công đoạn ra sao?

Sản phẩm của quy trình sản xuất đó là gì? Chất lượng, giá trị sản phẩm như thế nào?

c. Kết bài: Nêu nhận xét về quy trình sản xuất đó.

Theo chúng tôi

Soạn Bài Lập Dàn Ý Bài Văn Tự Sự Ngữ Văn 10

Đề bài: Soạn Bài Lập Dàn Ý Bài Văn Tự Sự Ngữ Văn 10

Bài Làm I. HÌNH THÀNH Ý TƯỞNG, DỰ KIẾN CỐT TRUYỆN

Câu 1: Nhà văn Nguyên Ngọc nói về truyện ngắn Rừng Xà Nu, nhà văn đã viết truyện ngăn Rừng Xà Nu như thế nào.

Câu 2: Muốn viết một bài văn kể lại một câu chuyện hoặc viết một truyện ngắn ta phải hình thành ý tưởng và phác thảo một cốt truyện ( dự kiến tình huống, sự kiện va nhân vật), suy nghĩ, tưởng tượng về các nhân vật cùng các sự việc, chi tiết tiêu biểu đặc sắc làm nên cốt truyện. Những dự kiến này giúp cho quá trình lập dàn ý được rõ ràng hơn và dàn ý cũng cụ thể, chi tiết hơn.

II. LẬP DÀN Ý Câu 1: a) Câu chuyện (1)

– Nhan đề: Ánh sáng / Giác ngộ / Sau cái đêm đen ấy

– Lập dàn ý:

* Mở bài: chị Dậu hớt hải chạy về hướng làng mình trong đêm tối.

– Chạy về tới nhà, trời đã khuya thấy một người lạ đang nói chuyện với chồng.

– Vợ chồng gặp nhau mừng mừng tủi tủi.

– Người khách lạ là cán bộ Việt Minh tìm đến hỏi thăm tình cảnh gia đình anh Dậu.

– Từng bước giảng giải cho vợ chồng chị Dậu nghe vì sao dân mình khổ, muốn hết khổ phải làm gì? Nhan dân xung quanh vùng họ đã làm được gì, ntn?

– Chị Dậu đã vận động những người xung quanh.

– Chị đán dẫn đầu đoàn dân công lên huyện, phủ phá kho thóc của Nhật chia cho người nghèo.

* Kết bài: Chị Dậu và bà con xóm làng chuẩn bị đến mừng ngày tổng khởi nghĩa. Chị Dậu đón cái Tý trở về.

b) Câu chuyện (2)

– Nhan đề: Chị Dậu với kháng chiến/ Người đàn bà năm ấy / Người đẩy nắp hầm bom

– Lập dàn ý theo bố cục ba phần.

* Mở bài: Kháng chiến chống thực dân Pháp nổ ra. Nhiều cán bộ hoạt động trong vùng bị địch chiếm.

– Quân Pháp càn quyét, truy lùng cán bộ gắt gao.

– Hai cán bộ bị thương đang bị địch đuổi theo, phải chảy vào nhà chị Dậu.

– Chị Dậu bình tĩnh đưa cán bộ xuống hầm.

– Nhiều lần chị đậy nắp hầm bem cho cán bộ

– Quân Pháp đến chị anh dũng đối đáp với bọn chúng

* Kết bài: Căn nhà của chị Dậu trở thành nơi thường xuyên nuôi giấu cán bộ.

Câu 2: Cách lập dàn ý một bài văn tự sự

– Bước 1: Trước khi lập dàn ý, cần suy nghĩ để chọn đề tài, xác định các nhân vật, chọn và sắp xếp các sự việc, chi tiết tiêu biểu một cách hợp lý.

– Bước 3: Tiếp đó, có thể phác ra ba phần của một dàn ý:

– Mở bài: Giới thiệu câu chuyện sẽ kể (hoàn cảnh, không gian, thời gian, nhân vật…)

– Thân bài: Những sự việc, chi tiết chính theo diễn biên câu chuyện.

– Kết bài: Kết thúc câu chuyện (có thể nêu cảm nghĩ của nhân vật, hoặc một chi tiết đặc sắc, ý nghĩa).

III. LUYỆN TẬP Bài tập 1:

– Mở bài: Hà ( tên nhân vật) ngồi một mình ở nhà vì cậu đang bị đình chỉ học tập.

– Thân bài: Ngồi một mình ở nhà, Hà nghĩ về những khuyết điểm, việc làm của mình trong những lúc yếu mềm. Đó là trốn học đi chơi lêu lổng với bạn. chuyện đi ấy chẳng mang lại kết quả gì.

+ Gần 1 tuần bỏ học, bài vở không nắm được, mà bị điểm xấu liên tiếp và hạnh kiểm yếu trong học kỳ I.

+ Nhờ có sự nghiêm khắc của bố, mẹ cộng với sự giúp đỡ của thầy, bạn, Hà đã nhìn thấy lỗi lầm của mình.

+ Chăm chỉ học hành, tu dưỡng mọi mặt.

+ Kết quả cuối năm Hà đạt hoc sinh tiên tiến.

+ Suy nghĩ của Hà sau lễ phát thưởng.

+ Bạn rủ đi chơi xa, Hà đã từ chối khéo.

Bài tập 2:

– Mở bài: Giới thiệu về hai người bạn (tên, tuổi, tình bạn của hai người)

+ Miêu tả qua về hai bạn

+ Tính cách, hoàn cảnh, tình bạn của hai người.

+ Những công việc cụ thể hàng ngày 2 bạn đó giúp đỡ nhau như thế nào?

+ Hai bạn giúp nhau vượt thử thách ra sao?

+ Những kết quả đạt được ( đạt giải trong các kì thì, luôn là đôi bạn cùng tiến trong học tập,..)

+ Mở rộng: không những là người học trò giỏi, mà còn tích cực tham gia các hoạt động của đoàn thanh niên, tham gia tình nguyện…

+ Khẳng định tình bạn là một trong những yếu tố quan trọng giúp ta vượt qua những khó khăn “học thầy không tày học bạn”

+ Liên hệ bản thân.

Soạn Bài Lớp 10: Lập Dàn Ý Bài Văn Tự Sự

Soạn bài lớp 10: Lập dàn ý bài văn tự sự

Soạn bài môn Ngữ văn lớp 10 học kì I

Soạn bài: Lập dàn ý bài văn tự sự

được VnDoc sưu tầm và giới thiệu với các bạn để tham khảo về nội dung và phương pháp lập dàn ý cho bài văn tự sự để học tập tốt môn Ngữ Văn lớp 10 chuẩn bị cho bài giảng của học kỳ mới sắp tới đây của mình.

Soạn bài lớp 10: Chiến thắng Mtao-MxâySoạn bài lớp 10: Truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy

LẬP DÀN Ý BÀI VĂN TỰ SỰ

I. KIẾN THỨC CƠ BẢN 1. Lập dàn ý bài văn tự sự là dựng nên bộ khung cho câu chuyện mà mình sẽ viết hay sẽ kể. 2. Muốn lập được một dàn ý tốt cần dự kiến đề tài, xác định các nhân vật, sự kiện, chọn và sắp xếp các sự việc, chi tiết tiêu biểu thành cốt truyện. II. RÈN KĨ NĂNG 1. Tìm hiểu đoạn trích bài Về truyện ngắn “Rừng xà nu” của Nguyên Ngọc để nắm được vấn đề hình thành ý tưởng, dự kiến cốt truyện

a) Trong văn bản, nhà văn Nguyên Ngọc kể lại câu chuyện về quá trình suy nghĩ, chuẩn bị để sáng tác truyện ngắn Rừng xà nu.

b) Qua lời kể của tác giả, có thể rút ra bài học: Để chuẩn bị viết một văn bản tự sự, cần hình thành ý tưởng, dự kiến cốt truyện, suy nghĩ, tưởng tượng về các nhân vật cùng các sự việc, chi tiết tiêu biểu đặc sắc làm nên cốt truyện.

Những dự kiến này giúp cho quá trình lập dàn ý được rõ ràng hơn và dàn ý cũng cụ thể, chi tiết hơn.

2. Dựa vào suy ngẫm của nhà văn Nguyễn Tuân về kết thúc truyện Tắt đèn của Ngô Tất Tố, lập dàn ý cho bài văn tự sự theo gợi ý sau:

a) Trường hợp 1:

Mở bài: Giới thiệu câu chuyện xảy ra từ kết thúc truyện Tắt đèn.

Thân bài: Kể lại câu chuyện theo 2 sự việc chính.

Sau cái đêm ấy, chị Dậu gặp một cán bộ cách mạng và được giác ngộ (Chị Dậu đã gặp người cán bộ cách mạng trong tình huống nào? Người cán bộ đã làm gì để giác ngộ chị Dậu? Chị Dậu đã giác ngộ cách mạng như thế nào?…).

Trong cuộc khởi nghĩa tháng Tám – 1945, chị Dậu dẫn đầu đoàn nông dân lên cướp chính quyền huyện, phá kho thóc Nhật chia cho dân nghèo (Từ việc giác ngộ cách mạng, chị Dậu đã tham gia hoạt động khởi nghĩa ra sao? Chị Dậu đã cùng các nông dân khác cướp chính quyền huyện, phá kho thóc Nhật như thế nào?…).

Kết bài: Câu chuyện kết thúc như thế nào? Em suy nghĩ gì về sự giác ngộ và hành động của chị Dậu?

b) Trường hợp 2:

Mở bài: Giới thiệu câu chuyện xảy ra từ kết thúc truyện Tắt đèn.

Thân bài: Kể lại câu chuyện với những sự việc cụ thể.

Cuộc kháng chiến chống thực dân pháp nổ ra, chị Dậu đã nhận thức về cuộc kháng chiến này như thế nào?

Tuy sống trong vùng địch hậu, chịu sự kiểm soát của địch nhưng chị Dậu vẫn bí mật nuôi giấu cán bộ, nhiều lần đậy nắp hầm bem cho cán bộ,… (Sống trong vùng địch hậu, chị Dậu gặp những khó khăn gì? Tại sao chị Dậu vẫn bí mật nuôi giấu cán bộ? Những sự việc nào chứng tỏ lòng căm thù giặc và tinh thần cách mạng của chị Dậu?…),

Kết bài: Câu chuyện kết thúc như thế nào? Nêu suy nghĩ của em về hành động của chị Dậu.

Bước 3: Dựa vào mô hình dàn ý (3 phần), tìm các yếu tố cấu thành tác phẩm: Lí do, không gian xảy ra câu chuyện, các tình tiết của truyện, các nhân vật và quan hệ của chúng, các cảnh thiên nhiên, các đối thoại chính, tâm trạng của nhân vật…

Bước 4: Hệ thống hóa các khâu trên bằng một dàn ý chi tiết.

4. Dựa vào câu nói của Lê-nin (Tôi không sợ khó, không sợ khổ, tôi chỉ sợ những phút yếu mềm của lòng tôi. Đối với tôi chiến thắng bản thân là chiến thắng vẻ vang nhất) để kể về câu chuyện với đề tài: Một học sinh có bản chất tốt, nhưng do một hoàn cảnh nào đó xô đẩy dẫn đến phạm sai lầm nhưng đã kịp thời tỉnh ngộ.

Có thể xây dựng cốt truyện như sau:

An (học sinh) vốn là một người hiền lành trung thực.

Sau khi cha mẹ bỏ nhau, An chán nản, bị kẻ xấu lôi kéo nên đã phạm sai lầm đáng tiếc (chơi bời lêu lổng, lấy cắp xe đạp, học hành bê trễ…).

An ân hận, dằn vặt nhưng mặc cảm không dám đến lớp.

An được thầy giáo chủ nhiệm giúp đỡ và bảo lãnh cho trở lại trường.

An đã cố gắng vươn lên và trở lại con người xưa.

Học sinh dựa vào cốt truyện này để xây dựng dàn ý: yêu cầu tưởng tượng thêm các chi tiết về hoàn cảnh: lời nói, hành động tâm trạng của An; các nhân vật phụ (bạn bè của An, những kẻ xấu và người thầy giáo…).

5. Lập dàn ý cho câu chuyện kể lại một kỉ niệm sâu sắc về tình bạn, tình thày trò…

Tham khảo dàn ý sau đây (câu chuyện về tình bạn).

(A) Mở bài:

Hỏi và Tùng gần gũi thân thiết với nhau từ nhỏ. Họ học cùng lớp với nhau.

Câu chuyện diễn ra khi ở lớp xảy ra liên tiếp những vụ mất tiền.

(B) Thân bài:

Kể vắn tắt vài vụ mất tiền mà không tìm thấy nguyên do (trong đó Hải là người mất nhiều nhất).

“Một mất mời ngờ”, không khí của lớp trở lên căng thẳng.

Cuộc truy tìm thủ phạm bế tắc, mâu thuẫn trong lớp xảy ra.

Hải nghi ngờ tất cả mọi người trong đó có Tùng. Họ đã to tiếng và không còn chơi với nhau.

Nhờ sự can thiệp của các thầy cô giáo, lớp đã tìm ra thủ phạm (là một học sinh lớp khác).

(C) Kết thúc:

Không khí lớp trở lại bình thường.

Hải xin lỗi Tùng trước lớp. Họ lại thân thiết như xa.